Кыргыз ырым-жырымдары

Date: 05 April 2011

 

“Кыргыз ырым-жырымдары”

Абдымиталип Мырзакметов

5-апрель 2011-жыл, 16:00

Борбордук Азия Университети, Токтогул көчөсү-138, Бишкек 2-кабат, Конференция залы

(Бул лекцияда айтылган ой-пикирлер лектордун өзүнө гана таандык, б.а. Борбордук Азия Унивеситетинин же анын кызматкерлеринин көз карашын чагылдырбайт)

Тезистер:
Башка элдердей эле, кыргыздарда адам баласынын өмүрү (мисалы баланын төрөлүшү жана чоңоюшу, үйлөнүү, акыркы сапарга узатууга байланыштуу) ар кандай ырым-жырымдар менен коштолот. Турмуштук циклдарга байланышкан бул ырым-жырымдар жана ишенимдер кыргыздардын байыркы дүйнө таанымын, маданий жана руханий байлыктарын, башкача айтканда этно-педагогика жана этно-медицинасын камтып, “оозеки конституциянын” функциясын аткарып келген. Тилекке каршы, бул уникалдуу ырым-жырымдар жана ишенимдер илимий жактан терең изилденбей келүүдө. Кыргыздар ырым-жырымдарды күнүмдүк турмушта колдонгону менен, советтик атеисттик идеологиянын кесепетинен улам, көпчүлүк аларга “караңгылык” же “эскинин калдыктары” катары мамиле жасашат. Ошондой эле, бул ырым-жырымдардын маанисин түшүнгөн адамдардын саны да күндөн-күнгө азаюда. Ошондуктан, азыркы глобалдашуу заманында, унутулуп, колдонуудан такыр чыгып кала электе, кыргыздын кылымдарды карыткан маданий мурастарын эл оозунан жыйнап, сактап, изилдеп кийинки муундарга өткөрүп берүү илимпоздордун милдети болуп саналат. Бул лекцияда, илимпоз өзүнүн акыркы он жыл аралыгында түштүк Кыргызстандын аймактарынан ырым-жырымдар боюнча жыйнаган этнографиялык материалдарды талкуулайт.

Каттоо:
Лекцияга катышууну кааласаңыз, бул электрондук дарекке: svetlana.bernikova@ucentralasia.org аты-жөнүңүздү жана иштеген жериңизди жазып жана да англисче котормо керек болсо сөзсүз билдирип коюңузду өтүнөбүз.

Илимий таржымалы:
Тарых илимдеринин кандидаты, филолог Абдымиталип Мырзакметов көп жылдан бери Ош мамлекеттик университетинде эмгектенип, кыргыз тили жана адабияты, маданий антропология боюнча сабак берип келет. Кандидаттык диссертациясын 2007-жылы кыргыздардын баланын төрөлүшүнө жана чоңоюшуна байланышкан ырым-жырымдары жана ишенимдери боюнча жактаган. Ошондой эле, Кыргыз ырым-жырымдары (2005), Учкул сөздөрдүн түшүндүрмөсү (2000) деген китептердин жана 70тен ашык илимий-популярдуу макалалардын автору.

Тили
Лекция кыргыз тилинде болот; англисче котормо алдын ала талап кылынган учурда берилет.